O obecności nadciśnienia tętniczego można powiedzieć, jeśli przynajmniej w czasie dwóch osobnych wizyt, pomiary ciśnienia wykonane w pozycji siedzącej, po około 10 minutowym odpoczynku, wynoszą: co najmniej 140 mmHg (dla ciśnienia skurczowego) i/lub co najmniej 90 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego.

Wartości ciśnienia mierzonego w gabinecie lekarskim są zwykle wyższe niż w czasie samodzielnych pomiarów w domu, co związane jest ze stresem, który może towarzyszyć wizycie u lekarza. Należy jednak pamiętać, że jeśli w takiej sytuacji stresowej jak wizyta u lekarza obserwuje się podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi, to znaczy, że w innych sytuacjach stresowych, również może dochodzić do takiego wzrostu ciśnienia, którego wartość uważa się za nieprawidłową. Jeżeli  podwyższone ciśnienie obserwowane jest wyłącznie u lekarza mówimy wtedy o nadciśnieniu „ białego fartucha”.

Nawet jeśli podwyższone ciśnienie obserwuje się jedynie incydentalnie np. przez 1 godzinę dziennie, ale takie zjawisko powtarza się przez kilka lat, u wielu osób pojawiają się  powikłania nadciśnienia. Ten początkowy okres nadciśnienia, w którym wartości ciśnienia są najczęściej prawidłowe, czy wręcz niskie, a tylko okresowo dochodzi do jego wzrostu ponad przyjętą normę nazywamy nadciśnieniem chwiejnym, które wymaga już wprowadzenia zmian stylu życia, a u części osób także i leczenia farmakologicznego.

Warto pamiętać, że tylko nieleczone lub leczone niewystarczająco nadciśnienie prowadzi do następujących powikłań:

- rozwój choroby niedokrwiennej serca i zwiększenie ryzyka zawału mięśnia serca (wzrost ryzyka 3-krotny), a także nasilenie miażdżycy w innych miejscach np. tętnicach kończyn dolnych, mózgu czy nerek
- pojawienie się zaburzeń rytmu serca, w tym często obserwowanego migotania przedsionków
- przerost mięśnia serca, niewydolność serca
- udar mózgu na tle krwotoku śródczaszkowego lub niedokrwienia
- powstawanie tętniaka aorty, czy innych naczyń , w tym naczyń mózgu
- pogorszenie wzroku
- rozwój niewydolności nerek